
Çanakkale Kara Savaşları’nda dünyanın ilk elektronik harp örneklerinden biri yaşandı
Çanakkale Kara Savaşları’nda dünyanın ilk elektronik harp örneklerinden birinin yaşandığını ifade eden Doç. Dr. Barış Borlat, “HMS Queen Elizabeth gemisinin kaptanı hatıralarında bu olayı anlattığında Selahattin Adil Bey’e; ’biz boğaza girdiğimizde atış yaptığımızda gemilerimizle karaya isabetli atışlar yapmıştık, ancak bir süre sonra fark ettik ki, uçağımız yere inmiş olmasına rağmen bozuk bir Fransızcayla hala bize yer yön tayini yapıldığını gördük. Fark ettik ki Türkler bizim telsizimize girmişler ve bizim telsizimizi karıştırmışlardı’ diyor” dedi.
Çanakkale’de 111 yıl önce düşman askerine denizde ve karada geçit vermeyerek ’Çanakkale Geçilmez’ destanının yazıldığı Tarihi Gelibolu Yarımadası’ndaki Çanakkale Kara Savaşları sırasında dünyanın ilk elektronik harp karıştırması yapılarak, İtilaf Devletleri’ne ait zırhlıların ışıklı Mors ve telgraflı haberleşmesini altüst eden Goncusuyu telsiz istasyonunda dünya harp tarihinde elektronik harbin de ilk örneklerinden birisi olan jamming (Karıştırıcı) kullanıldı. Konuyla ilgili bilgiler veren Doç. Dr. Barış Borlat, “Çanakkale Kara Harbi esnasında taraflar arasındaki güç dengesinin farklı olmasından kaynaklı olarak özellikle Türk tarafınca birçok savaş hilesini denenmiş olduğunu göreceğiz ki bunlardan özellikle ilk akla gelenler sahte siperlerin oluşturulması, aynı zamanda sahte bataryaların teşkil edilmesi ki bir tanesi haberleşme alanında yapılacaktı. Bu da her iki taraf için aslında ilginç bir örnek olacaktı. Hatta dünya harp tarihinde elektronik harbin de ilk örneklerinden birisi yani jammingin ilk yapıldığı yerlerden birisi. Şu anda Çanakkale Kara Savaşları esnasında özellikle Çanakkale Boğazı içerisindeki topçu atış tanzim esnasında İtilaf donanmasının bu tanzimleri yaparken kullandığı yöntemlerden bir tanesi de uçaklarla gemiler arasında sağlanan haberleşmeydi. Bu yöntem aslında gayet basitti. Uçak havalandığında aşağıdaki atış tanzimini tarif edici geminin yaptığı atış sonrasında ona tek yönlü bir telsiz yöntemiyle yani simplex yöntemiyle haber ulaştırıyor. Bu haberi alan gemi ise flama marifetiyle ’haberi aldım’ işareti verecektir. Ancak bu haberleşme esnasında Çanakkale Kara Harbi esnasında enteresan bir örnek yaşanacak. HMS Queen Elizabeth gemisinin kaptanı daha sonra hatıralarında bu olayı anlattığında Selahattin Adil Bey’e şunu söylüyor, diyor ki; ’biz boğaza girdiğimizde atış yaptığımızda gemilerimizle karaya isabetli atışlar yapmıştık, ancak bir süre sonra fark ettik ki, uçağımız yere inmiş olmasına rağmen bozuk bir Fransızcayla hala bize yer yön tayini yapıldığını gördük. Fark ettik ki Türkler bizim telsizimize girmişler ve bizim telsizimizi karıştırmışlardı.’ İşte bu jamming yöntemi dünya harp tarihinin ilk örneklerinden birisidir ve o da Çanakkale Kara Harbi esnasında telsiz, telgraf zabiti Tevfik Bey’in de görev yaptığı ve şu anda bulunmuş olduğumuz Goncasuyu telsiz istasyonunda yaşanmış olduğunu söyleyebiliriz” dedi.




